مىنويسيم شايد يا هيچ عكس هم نيندازيم يا موزه را هم نه بينيم قبل از وقت است كه اين روزنامه نوشته مىشود . بالاخره برخاسته به موزه رفتيم . « 4 » » آنچه مايه خوشحالى است اين است كه با تمام اين گرفتاريها در هرحالى كه بوده است كار خاطره‌نويسى را متوقف نكرده نوشته‌هائى شيرين و دلپذير و خواندنى و ماندنى براى ما باقى گذاشته است اين نوع اعترافات كمال علاقهء او را به صحيح‌نويسى و راست‌گوئى بيان مىدارد . سخنى چند درباره كتاب حاضر قسمت عمدهء مطالب اين جلد يادداشت‌هائى است كه در طى سفر سوم او به اروپا تحرير شده است . سفر سوم ناصر الدين شاه از ظهر روز شنبه دوازدهم شعبان 1306 ه . ق آغاز شده است وى در اين روز و در اين ساعت از باغ عشرت‌آباد به باغ شاه رفته و نهار را در آن‌جا خورده سپس به راه افتاده اما يادداشت‌ها ، از روز شنبه 13 رجب تقريبا يك ماه قبل از سفر آغاز مىشود . خود او اين سلسله يادداشت‌ها را به سه قسمت تقسيم كرده هريك را « كتاب » ناميده است ، كتاب اول - كتاب ثانى - كتاب ثالث . كتابى كه اكنون در دست خواننده گرامى قرار دارد كتاب اول است اين كتاب در اصل شامل 245 صفحه است كه از تاريخ مذكور ( 13 رجب ) آغاز مىشود و به يكشنبه بيست و سوم شوال 1306 ( از طهران الى شهر آنورس ) پايان مىيابد . « كتاب ثانى » كه به توفيق الهى و به مدد ذات پاك او به دنبال اين كتاب در دست خواننده قرار خواهد گرفت از دوشنبه بيست و چهارم شهر شوال آغاز مىشود و به دوشنبه 28 ذى حجه 1306 از ( آنورس الى شهر بوداپست ) پايان مىيابد و در متن اصلى شامل 307 صفحه مىشود . « كتاب ثالث » كه باز بايد به مدد خداوند تبارك و تعالى به خوانندگان تقديم گردد از 29 ذيحجه ( سه‌شنبه اودئيل هفتم سنبله ) از شهر بوداپست آغاز مىشود و به روز پنجشنبه 17 صفر 1308 پايان مىيابد و شامل دو قسمت است قسمت اول از 29 ذيحجه از شهر بوداپست تا يكشنبه 24 صفر 1307 است كه وارد تهران مىشود ، قسمت دوم ادامه يادداشت‌ها است كه تا روز

--> ( 4 ) . رجوع شود به ص 138 .